HISTORIA LEGIONÓW

Jaka była rola Józefa Piłsudskiego oraz Legionów w odzyskaniu przez Polskę niepodległości? Czy istnieje jeden punkt widzenia na wydarzenia lat 1914-1918? Na ile sposobów można opowiedzieć tę samą historię?

Zapraszamy do zapoznania się z wielogłosową opowieścią o Legionach. Historie legionowe opowiadają członkowie rodzin, których bliscy walczyli o niepodległość Polski, pamiątki – niemi świadkowie wydarzeń, historycy przy pomocy „pióra” i źródeł oraz fotografie, na których utrwalony został świat widziany oczami legionistów.

Śledź z nami polską drogę do niepodległości. Co miesiąc nowa dawka informacji o wydarzeniach sprzed stu lat!

Droga do Niepodległej powrót

Obóz internowania w Szczypiornie, 1917, nr. inw. MJP/52/177

Za drutami obozów, w obcych mundurach

Reakcja państw centralnych na odmowę złożenia przysięgi była szybka i zdecydowana – w połowie lipca 1917 r. aresztowano 90 działaczy konspiracyjnej Polskiej Organizacji Wojskowej, nieco później Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Sosnkowskiego, których uwięziono w twierdzy w Magdeburgu. Legioniści – obywatele Królestwa, którzy odmówili przysięgi – zostali umieszczeni w obozach internowania; szeregowcy w Szczypiornie, a następnie Łomży, zaś oficerowie – w Beniaminowie.

Tableau ukazujące skład Tymczasowej Rady Stanu, 1917 r., ze zbiorów Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, nr inw. MJP/6319/88

Komendant, Beseler i armia Królestwa Polskiego

Początek 1917 r. przyniósł Józefowi Piłsudskiemu nominację na członka Tymczasowej Rady Stanu. Został on także referentem Komisji Wojskowej. Do budowy armii Królestwa Polskiego chciał wykorzystać członków POW. Niemiecki generał Hans von Beseler, który miał objąć nad nią dowództwo, obawiał się, że polskie wojsko będzie uznawało Piłsudskiego za swojego faktycznego wodza.

Wjazd oddziałów legionowych II Brygady do Warszawy na czele z pułkownikiem Stanisławem Szeptyckim 1 grudnia 1916 r., nr inw. MJP/291/27

Legiony wkraczają do Warszawy

1 grudnia 1916 roku, niemal dokładnie w 86 rocznicę wybuchu powstania listopadowego, oddziały Legionów Polskich wkroczyły do Warszawy. Bramę powitalną u zbiegu Marszałkowskiej i Al. Jerozolimskich tworzyły dwa obeliski w barwach narodowych, zwieńczone orłami. 12 grudnia entuzjastycznie powitano na Dworcu Wiedeńskim Józefa Piłsudskiego.

Nalepka okienna: Niech żyje niepodległa Polska 5.XI.1916 (druk upamiętniający podpisanie Aktu 5 listopada 1916 i utworzenie Królestwa Polskiego). Ze zbiorów Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, nr inw. MJP/1904/1

Akt 5 listopada. Pierwszy krok do wolności.

Na manifest dwóch cesarzy proklamujący Królestwo Polskie, Józef Piłsudski zareagował wezwaniem do cofnięcia przez oficerów legionowych podań o dymisję. Uważał, że rozpoczął się nowy etap walki o niepodległość i Legiony Polskie będą nadal potrzebne.

Dymisja Józefa Piłsudskiego

Mijał drugi rok wojny. Wobec milczenia Wiednia i Berlina w sprawie polskiej, Józef Piłsudski, dowódca I Brygady Legionów, podał się do dymisji. Została przyjęta przez Austriaków we wrześniu 1916 r.

Strony

Pokazuj podpowiedzi