HISTORIA LEGIONÓW

Jaka była rola Józefa Piłsudskiego oraz Legionów w odzyskaniu przez Polskę niepodległości? Czy istnieje jeden punkt widzenia na wydarzenia lat 1914-1918? Na ile sposobów można opowiedzieć tę samą historię?

Zapraszamy do zapoznania się z wielogłosową opowieścią o Legionach. Historie legionowe opowiadają członkowie rodzin, których bliscy walczyli o niepodległość Polski, pamiątki – niemi świadkowie wydarzeń, historycy przy pomocy „pióra” i źródeł oraz fotografie, na których utrwalony został świat widziany oczami legionistów.

Śledź z nami polską drogę do niepodległości. Co miesiąc nowa dawka informacji o wydarzeniach sprzed stu lat!

Sylwetki legionistów powrót

Karol Jankowski, legionista, na mundurze krżyż kaniowski, swastyka 4 pp legionów, odznaka II brygady. Nadesłał syn Franciszek Józef Jankowski.

Karol Jankowski

Urodzony w 1898 r. Karol Jankowski, z zawodu tokarz, odbył ochotniczą służbę w Legionach oraz walczył jako lotnik w Anglii z hitlerowskiemi Niemcami w czasie II wojny światowej. Po wojnie wraca do Polski i również służy w lotnictwie.

Fotografia portretowa z 1917 r.

Michał Michalski

Michał Michalski urodził się 13 września 1894 r. w Zimnej Wodzie k. Lwowa. 14 lipca 1915 r. wstąpił ochotniczo do Legionów Polskich. Został przydzielony do formującego się 6 Pułku Piechoty Legionów.

Fotografia portretowa Stefana Massejewskiego. Za przysłanie skanu fotografii dziękujemy Panu Piotrowi Bochnackiemu.

Stefan Massejewski

Specyfiką Legionów Polskich było, że służyło w nich wiele osób obdarzonych różnymi talentami artystycznymi. Należał do nich 17-letni w chwili wybuchu wojny Stefan Massejewski.

Wiktor Borowiec, 1915 r.

Wiktor Borowiec

O swoim dziadku, legioniście Wiktorze Borowcu, napisał dla naszego Wykazu Pan Andrzej Borowiec. Przesłał też wiele interesujących zdjęć.

Zdjęcie portetowe, Radom, 1915 r. Za przysłanie skanu zdjęcia dziękujemy wnukowi legionisty.

Stanisław Chrzanowski

Służący w I Brygadzie jako sekcyjny Stanisław Chrzanowski urodził się w Starachowicach 17 grudnia 1897 r. Zginął w 1944 r. w Mauthausen Gusen.

Fotografia z legitymacji nauczycielskiej (1928 r.). Za przysłanie skanu fotografii dziękujemy Panu Zygmuntowi Jaremkiewiczowi.

Marian Jaremkiewicz

Pan Zygmunt Jaremkiewicz, syn legionisty Mariana, spisał wspomnienia dotyczące życia swojego ojca. Obejmują one nie tylko służbę w Legionach, ale też losy międzywojenne i czasy II wojny światowej. Te często bardzo osobiste refleksje ukazują losy rodowitego lwowianina i jego rodziny na przestrzeni większej części XX wieku.

Fotografia portretowa (ok. 1920 r.). Za przekazanie zdjęć i skanów dziękujemy pani Helenie Zofii Sak.

Ludwik Giebułtowicz

Życiorys Ludwika Giebułtowicza spisała i przekazała nam jego córka, Pani Helena Sak. Dzięki niej mamy też bardzo wiele kopii cyfrowych dokumentów, listów i zdjęć związanych z tym legionistą. Zapraszamy do lektury.

Leon Leonciński vel Lewaczyński w 1917 r. Leon Leonciński w mundurze starszego szeregowego Polskiego Korpusu Posiłkowego. Fotografia wykonana prawdopodobnie w sierpniu 1917 roku, po powrocie do 2 pułku piechoty z niewoli carskiej.

Leon Leonciński

W Legionach najczęściej można było spotkać Polaków z zaboru austro-węgierskiego, jednak udawało się do nich trafić też „królewiakom". Było to szczególnie niebezpieczne, gdyż po trafieniu do rosyjskiej niewoli traktowani by byli jako dezerterzy i zdrajcy, co w warunkach wojennych oznaczało skazanie na śmierć. Na szczęście dla legionistów, poddanych cara, nie zawsze fakt ten wychodził na jaw - tak też było zapewne w przypadku Leona Leoncińskiego vel Leonczyńskiego.

Okładka Karty Wojskowej Karola Olechowskiego.

Karol Olechowski

Niejeden legionista walczył też w obronie polskich granic w 1939 r. Karol Olechowski w czasie tych walk poległ.

Fragment podania do Biura Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości.

Ignacy Szypulski

Wojenne losy legionisty Ignacego Szypulskiego ukazują, że żołnierze Legionów musieli walczyć zarówno z Rosjanami, jak i w pewnym momencie, także z Austriakami.

Strony

Kalendarium
Legionów
1914 - 1918

cal_1914.pngcal_1915.pngcal_1916.pngcal_1917.pngcal_1918.png

 

Mapy i plany
Historyczne

Wydawnictwa

Marszałek Józef Piłsudski. Komendant - Naczelnik Państwa - Pierwszy Marszałek Polski

Warszawa 2005
Wydawca: Fundacja Rodziny Józefa Piłsudskiego, Oficyna Wydawnicza Rytm
Autorzy: Juliusz L. Englert, Grzegorz Nowik

Józef Piłsudski był jedną z największych postaci w tysiącletnich dziejach Polski. Jego zasługi dla odzyskania niepodległości po 123 latach niewoli...

Piłsudski. Burzliwe życie w niespokojnych czasach

Rok wydania: 2011
Wydawnictwo: Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku oraz  Carta Blanca
Autorzy: prof. dr hab. Grzegorz Nowik, dr Paweł Duber, Kazimierz Kunicki, Tomasz Ławecki, Liliana Olchowik oraz prof. dr hab. Janusz Odziemkowski

Album przedstawia losy Józefa Piłsudskiego...

Pamiętnik Kapelana Legionów Polskich

Rok wydania: 2014

Wydawca: Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, Oficyna Wydawnicza Ajaks
Autor: Ks. Józef Panaś

Reprint wydania z 1920 roku. Praca zawiera wspomnienia księdza Józefa Panasia kapelana II Brygady Legionów. Pamiętnik księdza pisany był niemal na bieżąco, a...

Historia „Milusina”, legendarnego dworku marszałka Józefa Piłsudskiego.

Warszawa 2014
Wydawca: Muzeum Józefa Piłsudskiego i Agora
Autor: Włodzimierz Kalicki

Zbudowali go własnymi rękami jego dawni żołnierze. Stał się miejscem odpoczynku po latach walki oraz azylem na czas politycznej emigracji. Zawsze pamiętajcie, że Belweder jest tylko hotelem....

Legenda Legionów. Opowieść o Legionach oraz ludziach Józefa Piłsudskiego

Warszawa 2008
Wydawca: Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku i DEMART
Redakcja: Witold Sienkiewicz

„Legenda Legionów” jest barwną panoramą czynu legionowego czasów I wojny światowej. Opowiada historię walki zbrojnej polskich żołnierzy i drogę powstania tej niezwykłej formacji...

Pokazuj podpowiedzi